E nacionalna minoritetura thaj e minoritetonge šiba

E nacionalna minoritetura

E panž minoritetura thaj e panž šiba

O Švedo si les panž nacionalna minoritetura thaj svako minoriteto si les peski šib:

• e samura thaj e samisko šib
• e švediska finlandezura thaj e finlandisko šib
• e tornedalura thaj e meänkieli šib
• e roma thaj e romani šib
• e židovura thaj e jiddisch šib

Tut si kadal čačimata

E švedoski minoritetoski politika si te lel sama pe nacionalna minoritetura thaj te ažutil karing e historikane minoritetoske šiba ke inke majdur te ašon žuvinde. Si te zurarel pes e šavorenge minoritetoski kultura thaj majbut te vazdel pes opre lenge minoritetongi šib. Tu kon san jek kotor katar o minoriteto si tut čačimo pa:

• informacija pa čiro čačimo te hasnis čiri minoritetoski šib
• informacija pa čire čačimata pe čiri šib
• uticaj thaj vorbipe kusa e komuna pa pušimata soske azban tut, čiri šib thaj čiri kultura

Ginav majbut pa zakono anda nacionalna minoritetura thaj e minoritetonge šiba.

Ginav o intrego zakono pa parlamentoski internet patrin.

Ulavdune čačimata e finlandisko vorbitorenge ande komuna Gävle

E komuna Gävle si jek finlandisko komunalno upravno umal. Kado značil kana tu san vorbitori e finlandisko šibako atunči si tut ulavdune čačimata pa čiri šib, kaj biris te hasnis e finlandisko šib kana kontaktulis kusa komuna. Uni primerura pa ažutipe kaj biris te les amendar pe finlandisko šib si te:

• kontaktuli o kundtjänsten, kaj del o ažutipe pe finlandisko šib svako bučako djes katar 8.00–15.00.
• žas andre pa amari interneteski patrin pe finlandisko šib
• alosar phurengo ažutipe pe finlandisko šib
• alosar šavorengoanglaškolako bučazipe kaj si le personalo pe finlandisko šib

Ginav majbut pa finlandisko komunalno umal, pa amaro ažutipe pe finlandisko šib thaj pa čire čačimata sar vorbitori e finlandisko čhibako.

Romani inkludacija

Sar jek maj baro zoralipe ande minoritetongi politika o regeringo ando berš 2012 andas decizija anda bišberšengi strategija pe romani inkludacija. O baro gindo ande strategija si ke o rom sosko pherela 20 berš ando berš 2032 te avel les kasave čačimata thaj šajipa sar kaj si les jek gažo. E komuna si te siguril e romenge te šaj len penge čačimata.

E flagonge djesa

Jek načino te sikavas thaj te bararas e nacionalno minoritetura thaj lengi kultura si ke e komuni vazden opre e minoritetonge flagi pa lenge nacionalna djesa thaj pe kaver bare djesa. Tu biris te dikhes e flagi oprevazine angla Rådhustorget.

• 6 februari vazdas opre e samongo flago ke kadoj e samengo nacionalno djes thaj e Samengo manušengo djes. O djes inkrelpes ando serojipe pa samengo landsmötet ando Trondheim 1917.
• 24 februari vazdas opre e švediskofinlandongo flago pa švediskofinlandongo djes. Kado djes alosarde pala bijando djes katar Carl-Axel Gottlund (1796–1875). Vov sas jek finlandisko narodosko roditori thaj kulturako politiko kaj gelo pa peske rodlarimaske droma vi ande Värmlandoske finnskogar.
• 8 april si e romengo internacionalno djes thaj amen vazdas opre o romano flago. Kado djes inkrelpes po serojipe pa jekto romano kongreso ando London o berš 1971.
• 15 juli vazdas opre e Tornedalengo flago anda tornedalengo narodosko djes. Kado djes slavin e tornedalura serojipe pala penge khera, pala penge vuni, pala pengo than thaj pala nipo.
• 6 december si e Finlandengo themesko djes thaj kado djes vazdas opre o finlandisko flago.

O resipe thaj e regulura ande minoritetongi politikani buči

E intregi švedoske komuni si te avel le cilo thaj zakonura ande penge minoritetonge politikane buča. Ando Gävle si e buči kusa e nacionalna minoritetura jek kotor anda komunaki buči ando socialno zoralipe. Katka biris te rakhes e komunake socialno zoralimasko programi.